Een portal of klantportaal is een elektronisch kanaal waarmee gebruikers diensten en/of producten kunnen afnemen. Een klantportaal wordt vaak gerealiseerd met webtechnologie zodat gebruikers de diensten en/of producten over Internet kunnen benaderen.

Veel overheden maken gebruik van een of meerdere portalen om hun diensten en/of producten elektronisch aan te bieden. Dit geldt voor zowel rijksoverheden, provinciale overheden en gemeentelijke overheden. Zo hebben veel gemeenten tegenwoordig Digitale Loketten aan waar burgers diensten en/of producten kunnen afnemen, zoals het opvragen van de WOZ-aanslag of het indienen van een aanvraag voor een kapvergunning.

Inhoud 1 Themaportalen 2 Ketenportalen 3 Gebruikers van portalen 4 Beheer 5 Praktijkvoorbeelden 6 Meer informatie

Themaportalen

Themaportalen zijn ingericht rondom een thema, bijvoorbeeld 'studeren en bijverdienen' of 'trouwen'. Themaportalen hangen soms samen met life-events. Dit zijn gebeurtenissen in het leven van de gebruiker die relevant zijn voor de diensten en producten die het portaal ontsluit. Bijvoorbeeld, het 'krijgen van een baan' of het 'bereiken van de 65-jarige leeftijd' is een life-event dat van belang is voor de Belastingdienst om dat de fiscale situatie van de klant veranderd.

Ketenportalen

Ketenportalen zijn portalen waarmee ketendiensten worden afgenomen. Een ketendienst is een dienst die wordt geleverd door een samenwerkingsverband van meerdere overheidsorganisaties in een keten. Een voorbeeld hiervan is het portaal waarmee het Digitaal Klant Dossier van klanten in de SUWI keten ontsloten kan worden.

Gebruikers van portalen

Met portalen kan elektronische informatie ontsloten worden, bijvoorbeeld informatie uit een digitaal dossier. De dossier informatie is niet alleen van belang voor burgers, maar kan ook relevante zijn voor overheidsmedewerkers.

• Een klantportaal is een portaal dat bedoeld is om diensten en producten te ontsluiten naar de klant. Denk hierbij aan de mogelijkheid om inkijk te geven in geregistreerde klantgegevens, en het aanbieden van specifieke klantdiensten.
• Een medewerkersportaal is bedoeld om een medewerker van een overheidsinstelling te ondersteunen bij zijn werk. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een medewerker van het Werkbedrijf die een werkzoekende probeert te helpen bij het vinden van een baan. De medewerker zal dan door middel van een medewerkersportaal inkijk kunnen hebben in het elektronisch dossier van de klant.

Het klantportaal en medewerkersportaal kunnen in functionaliteit overlappen. Vaak wordt het klantportaal en het medewerkersportaal als een aparte 'view', een apart gezichtspunt, op dezelfde verzameling gegevens gedefinieerd.

Beheer

De producten en diensten die met behulp van portalen worden aangeboden hoeven niet noodzakelijk door de eigenaar van het portaal te worden beheerd. Ze kunnen ook door een andere organisatie worden beheerd. De sectie Content beschrijft een aantal mogelijkheden.

Indien een organisatie een portaal wil gebruiken, zal er goed nagedacht moeten worden over het beheer van het portaal. Welke organisatie gaat het beheer van het portaal op zich nemen? Met name bij themaportalen of ketenportalen die organisatie overstijgende produkten en diensten aanbieden is dit niet meteen duidelijk. De rijksoverheid heeft een aparte beheerorganisatie, GBO.Overheid, in het leven geroepen voor dit doeleinde.

Praktijkvoorbeelden

De overheid heeft klantportalen voor verschillende toepassingen gerealiseerd, waaronder:

• MijnOverheid.nl (PIP) is een portaal voor het ontsluiten van overheidsdiensten
• Omgevingsloket Online is een portaal voor het aanvragen van allehande vergunningen
• Digitaal Klant Dossier is een portaal voor burgers en medewerkers uit de keten Werk en Inkomen
• Antwoord© voor bedrijven is een portaal bedoeld om ondernemers wegwijs te maken in regels, vergunningen en subsidies
• Regelhulp voor het kijken of burgers in aanmerking komen voor hulp bij zorgvragen
• Onderwijs en bijverdienen, voor studenten en scholieren met een bijbaan
• NewToHolland, voor mensen die naar Nederland komen om hier te leven, werken of studeren
• Vertrek naar het buitenland, voor wie emigreert
• Overlijden, voor alles rond het overlijden van een partner, kind of familielid

Meer informatie

Voor meer informatie over technologie voor het inrichten van portalen, zie het rapport Portaaltechnologie en PIP van het project B-dossier.