Een architectuurmodel is een formele, precieze beschrijving van een architectuur. Architectuurmodellen kennen verschillende toepassingen:

• Het creëren van overzicht over de status quo.
• Het plannen van nieuwe processen, applicaties, infrastructuur e.d.
• Het zorgen voor een samenhangend beeld, vooral in verandertrajecten met verschillende onderdelen die elk hun eigen architecten en ontwerpers hebben.
• Het communiceren met stakeholders over de situatie of verandering, in de vorm van views op het model.
• Het doorrekenen van veranderingen, bijvoorbeeld op kosten, doorlooptijden, risico’s e.d.
• Het in kaart brengen en analyseren van afhankelijkheden tussen onderdelen van de architectuur om de impact van een verandering te kunnen beoordelen.
• Het bieden van een startpunt voor het detailontwerp en de realisatie van bedrijfsprocessen, softwaresystemen, infrastructuur e.d.

Minder detail voor verdere toekomst

Een bekende valkuilen bij het maken van modellen en views is het te gedetailleerd beschrijven van zaken die nog onzeker zijn. Een andere valkuil is teveel detail aanbrengen terwijl dat voor het verdere ontwerp niet nodig is. Bij het maken van architectuurmodellen moet u altijd rekening houden met de termijn. Als het ontwerp verder in de toekomst ligt, kunnen er meer zaken tussentijds veranderen. Dat vraagt dus om minder gedetailleerde modellen waarin opties worden opengelaten.

Meer detail bij gedetailleerde analysevragen

Maar soms is nodig bepaalde zaken juist wel gedetailleerder uit te werken. Vooral wanneer u een architectuurmodel wilt gebruiken om complexere analyses op uit te voeren, bijvoorbeeld naar de performance van de infrastructuur of om een gedetailleerd inzicht in de kosten te krijgen (zie bijvoorbeeld Activity-based costing). Ook bij het beoordelen van de uitkomsten van zulke analyses is het verstandig om goed te kijken naar die mate van detail. Is het gebruikte model weinig gedetailleerd, dan is de analyse-uitkomst ook niet meer dan een grove schatting.

Voorbeeld

Hieronder staat een eenvoudig voorbeeld van een architectuurmodel. We zien hier (vereenvoudigd) de processen, diensten en applicaties die betrokken zijn bij het verstrekken van een uittreksel uit de GBA. Deze beschrijving is gemaakt in ArchiMate. Dit is een beschrijvingstaal voor het in samenhang kunnen beschrijven van de bedrijfsarchitectuur, applicatiearchitectuur en technologiearchitectuur.

Hieronder ziet u een complexer model. Hierin zijn de actoren, kanalen, processen, informatiestromen, en producten en diensten weergegeven van de gemeente Enschede. Daarbij is een onderverdeling gemaakt in front-office, mid-office en back-office processen.